Thương mại điện tử quý III/2026 tăng 27%: vì sao doanh nghiệp nhỏ cần thêm kênh bán riêng

Báo cáo thương mại điện tử quý 3-2026 của YouNet ECI cho thấy tổng giá trị hàng hoá giao dịch (GMV) trên các sàn tại Việt Nam đạt 411.800 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 22% so với cùng kỳ; riêng quý III tăng 27%. Nhìn con số tổng, thị trường đang rất tốt.

Nhưng đọc kỹ hơn, báo cáo còn cho thấy số gian hàng thường (không phải Mall) thấp hơn khoảng 8% so với cùng kỳ, trong khi gian hàng chính hãng tăng. Sản lượng gần như đi ngang, tăng trưởng chủ yếu đến từ giá bán. Với doanh nghiệp nhỏ, câu hỏi không còn là “có nên bán online không”, mà là bán ở đâu để không phụ thuộc hoàn toàn vào một nền tảng. Bài này đọc các con số mới nhất và đề xuất cách xây kênh bán riêng song song với sàn trước mùa cuối năm.

Thị trường 9 tháng 2026 qua số liệu

Một số liệu khác từ Metric cho nửa đầu năm 2026 (Báo Văn hoá, 27/07/2026): gian hàng Mall chỉ chiếm 2,79% số gian hàng trên Shopee, TikTok Shop và Lazada, nhưng mang về 34,2% doanh số của ba sàn này.

Ba điều doanh nghiệp nhỏ nên đọc ra

1. Tăng trưởng không chia đều. Tổng thị trường tăng hơn 20% mỗi quý, nhưng gian hàng thường giảm so với cùng kỳ còn gian hàng chính hãng tăng. Thương hiệu lớn, gian hàng Mall đang lấy phần lớn hơn. Người bán nhỏ trên sàn phải cạnh tranh với họ ngay trong cùng trang kết quả.

2. Tăng trưởng chủ yếu nhờ giá. VietnamPlus dẫn YouNet ECI cho biết GMV tăng đều hơn 20% mỗi quý trong bốn quý liên tiếp nhờ giá bán, còn sản lượng gần như đi ngang. Báo cáo cũng nhận định thời trang và làm đẹp đang chịu áp lực khi số đơn chững lại. Khi khách mua ít món hơn, giữ chân khách cũ quan trọng hơn kéo khách mới bằng giá.

3. Khách vẫn muốn chi nhiều hơn cuối năm. Phần lớn Gen Z và Gen Y được hỏi dự định tăng chi tiêu online trong quý IV. Nhu cầu có, câu hỏi là khách tìm thấy bạn ở đâu và có quay lại không.

Vì sao cần thêm kênh bán riêng

Sàn thương mại điện tử là kênh bán không thể bỏ: khách ở đó, thanh toán và vận chuyển đã sẵn. Nhưng bán chỉ trên sàn có bốn giới hạn:

• Không sở hữu khách hàng. Bạn không có liên hệ trực tiếp với người mua để chăm sóc lại sau đơn đầu tiên.
• Luật chơi do sàn quyết định. Phí, chương trình khuyến mãi bắt buộc, thuật toán hiển thị có thể thay đổi bất cứ lúc nào.
• Cạnh tranh ngay cạnh sản phẩm của bạn. Khách xem sản phẩm của bạn sẽ thấy ngay sản phẩm đối thủ, thường rẻ hơn.
• Khó kể câu chuyện thương hiệu. Trang sản phẩm trên sàn có khuôn mẫu cố định.

Kênh bán riêng, thường là website bán hàng, kết hợp Zalo OA hoặc Zalo Mini App, giải quyết đúng các điểm này: bạn giữ dữ liệu khách (khi khách đồng ý), tự quyết định ưu đãi cho khách cũ, và trang sản phẩm chỉ có sản phẩm của bạn.

Mục tiêu không phải rời sàn, mà là chia rủi ro: sàn để khách mới tìm thấy bạn, website để khách quay lại mua trực tiếp.

Mô hình “sàn + website” cho doanh nghiệp nhỏ

Cách làm phổ biến: mỗi đơn từ sàn kèm một tấm thiệp mời khách theo dõi Zalo OA hoặc ghé website để nhận ưu đãi lần sau. Phải tuân thủ chính sách của từng sàn về việc dẫn khách ra ngoài, và chỉ lưu thông tin khách khi họ tự đăng ký, đồng ý nhận tin.

Dựng kênh bán riêng trước mùa cuối năm: 6 bước

1. Chọn 10–30 sản phẩm chủ lực, không cần đưa cả danh mục lên ngay.
2. Làm trang sản phẩm tốt hơn trang trên sàn: ảnh thật, video ngắn, mô tả trả lời câu hỏi hay gặp, chính sách đổi trả rõ.
3. Thanh toán và giao hàng đơn giản: chuyển khoản qua mã QR, thanh toán khi nhận hàng, kết nối đơn vị vận chuyển quen.
4. Tốc độ trên điện thoại: phần lớn khách mở bằng điện thoại; trang chậm làm mất đơn.
5. Nút liên hệ nhanh: Gọi, Zalo luôn hiện; form đặt hàng ít trường.
6. Ưu đãi riêng cho khách mua trực tiếp: quà tặng, miễn phí giao hàng, tích điểm. Đây là lý do để khách quay lại website thay vì lên sàn.

Theo lịch mùa cuối năm, website nên chạy ổn định trước 11.11 để có thời gian thử, và hoàn thiện trước 12.12 để bước vào mùa Tết Đinh Mùi (mùng 1 Tết là 06/02/2027).

Câu hỏi thường gặp

Nguồn:

• YouNet ECI, báo cáo quý 3-2026: Tuổi Trẻ qua Stockbiz, 15/10/2026; VietnamPlus, 20/10/2026
• Metric, nửa đầu năm 2026: Báo Văn hoá, 27/07/2026